Lisans mezunlarında ilk iş bulma süresi ortalama 14,2 ay. TÜİK’in Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri 2025 verileri, diplomanın iş dünyasındaki karşılığının her zamankinden fazla sorgulandığını gösteriyor. Kariyer platformu Yenibiriş’in CEO’su Hasan Rıza Bayar’a göre başarılı bir kariyer artık yalnızca iyi bir üniversiteyi kazanmakla değil, üniversite yıllarında edinilen deneyim, yabancı dil, teknoloji bilgisi ve stajlarla şekilleniyor.
Lisans mezunlarında ilk iş bulma süresi 14,2 ay
TÜİK verilerine göre 2025’te lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranı yüzde 73,9, ön lisans mezunlarınınki ise yüzde 65,7 oldu. Lisans mezunlarının ilk işlerini bulma süresi ortalama 14,2 ay olarak hesaplanırken, eğitim aldığı alanla uyumlu bir işte çalışanların oranı yüzde 56,7’de kaldı. Yani lisans mezunlarının yaklaşık yarısı, okuduğu bölümle doğrudan ilişkili olmayan bir işte çalışıyor.
Bayar, bu verilerin üniversite tercihinde yeni bir bakış açısını zorunlu kıldığını söylüyor: “Aynı diplomaya sahip iki aday arasında farkı oluşturan unsur çoğu zaman üniversite yıllarında edinilen deneyimler oluyor. Staj yapan, yabancı dilini geliştiren, proje üreten, öğrenci kulüplerinde aktif görev alan ve dijital becerilerini güçlendiren adaylar işe alım süreçlerinde önemli avantaj yakalıyor.”
Diploma önemli ama tek başına yetmiyor
Bayar’a göre işsizlik oranındaki düşüş tek başına yeterli bir gösterge değil ve istihdam tablosu daha dikkatli okunmalı: “Bugün iş dünyasında diploma hala önemli bir referans. Ancak tek başına yeterli değil. İşverenler artık adayların problem çözme becerisine, dijital yetkinliklerine, iletişim kabiliyetlerine, staj deneyimlerine ve öğrenmeye açıklıklarına daha fazla önem veriyor.”
Her dört gençten biri ne eğitimde ne istihdamda
TÜİK’in İstatistiklerle Gençlik 2025 araştırmasına göre Türkiye’de 15-24 yaş grubunda yaklaşık 12,7 milyon genç bulunuyor. Genç işsizlik oranı gerilese de ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı yüzde 23,3’e yükseldi. Bu tablo, eğitimden çalışma hayatına geçişin hala önemli bir sorun alanı olduğunu gösteriyor.
Bayar, sorumluluğun yalnızca eğitim kurumlarında olmadığını vurguluyor: “Gençlerin mezun olduklarında hazır bir iş gücü olarak çalışma hayatına katılabilmeleri için üniversiteler ile özel sektör arasındaki iş birliklerinin güçlenmesi gerekiyor. Staj programları, yarı zamanlı çalışma fırsatları ve yeni mezun programları artık kariyerin ayrılmaz parçaları haline geldi.”
İşverenler hangi yetkinlikleri arıyor?
İşe alım süreçlerinde teknik bilgi kadar yetkinliklerin de belirleyici hale geldiğini söyleyen Bayar, üretken yapay zeka araçlarını etkin kullanabilen gençlerin birçok sektörde avantaj sağladığını belirtiyor. Bayar’ın aktardığı TÜİK verilerine göre 2025’te 16-24 yaş grubundaki internet kullanıcılarının yüzde 39,4’ü üretken yapay zeka kullandı.
“Bugün işverenlerin değerlendirdiği aday profiline baktığımızda yabancı dil, veri analizi, iletişim becerileri, takım çalışması ve yapay zeka araçlarını etkin kullanabilme gibi yetkinliklerin öne çıktığını görüyoruz. Üniversite eğitimi bu becerilerle desteklendiğinde gençlerin kariyer yolculuğu çok daha güçlü başlıyor” diyen Bayar, gençlere kariyerlerini mezuniyetten çok önce planlamaya başlamalarını öneriyor. Konunun ayrıntıları için iş dünyasında öne çıkan yeni yetkinlikler yazımıza göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Üniversite mezunlarının ilk iş bulma süresi ne kadar?
TÜİK’in Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri 2025 verilerine göre lisans mezunlarının ilk iş bulma süresi ortalama 14,2 ay.
Lisans mezunlarının istihdam oranı kaç?
2025’te lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranı yüzde 73,9, ön lisans mezunlarınınki yüzde 65,7 oldu.
Mezunların ne kadarı kendi alanında çalışıyor?
Eğitim aldığı alanla uyumlu bir işte çalışan lisans mezunlarının oranı yüzde 56,7.
İş bulma süresini kısaltmak için ne yapılabilir?
Hasan Rıza Bayar’a göre staj, yabancı dil, proje deneyimi, öğrenci kulüplerinde aktif görev ve yapay zeka araçları dahil dijital beceriler adaylara işe alım süreçlerinde avantaj sağlıyor.
