Fransa’da geç ödemeler tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Kredi sigortası şirketi Coface’ın Haziran ayında 690 şirketin katılımıyla gerçekleştirdiği ve dördüncü edisyonunu yayımladığı ödeme davranışları araştırmasına göre, Fransa’daki şirketlerin yüzde 89’u son 12 ayda geç ödemeyle karşılaştı ve ortalama gecikme süresi 41,2 güne yükseldi. Hem gecikme süresi hem de nakit akışı üzerindeki etkisi açısından en kırılgan grubu mikro işletmeler oluşturuyor.
Öne çıkan veriler
- Fransa’daki şirketlerin yüzde 89’u 2026’da geç ödemeyle karşılaştı.
- Ortalama ödeme gecikmesi 41,2 gün; mikro işletmelerde 46 güne kadar çıkıyor.
- Mikro işletmelerin yüzde 58’i geç ödemelerin nakit akışına etkisini “çok önemli” ya da “kritik” olarak değerlendiriyor.
- 2026’nın ilk yedi ayında 43 bin 282 şirketin ödeme güçlüğü yaşadığı kaydedildi; yıllık artış yüzde 6.
Geç ödemeler tüm zamanların en yüksek seviyesinde
Fransa’da vadeli ödeme uygulaması yaygınlığını koruyor: Şirketlerin yüzde 97’si müşterilerine vade tanırken ortalama ödeme süresi 50 gün seviyesinde sabit kaldı. Bu süre Almanya’dan (31 gün) daha uzun; Polonya (53 gün) ve Birleşik Krallık’tan (57 gün) ise daha kısa.
Geç ödeme oranı ise yıllardır tırmanıyor: 2023’te yüzde 82, 2024’te yüzde 85, 2025’te yüzde 86 olan oran 2026’da yüzde 89’a çıktı. Fransa bu oranla Almanya (yüzde 81), Polonya (yüzde 64) ve Çin’in (yüzde 86) üzerinde, Birleşik Krallık (yüzde 89) ile aynı seviyede bulunuyor.
Uzayan gecikmeler nakit akışını sıkıştırıyor
Ortalama gecikme süresi 2023’teki 37,6 gün ve 2025’teki 39,5 günden 41,2 güne yükseldi. Mikro işletmelerde ortalama gecikme 46 gün, KOBİ’lerde 39 gün, orta ölçekli ve büyük işletmelerde ise 36 gün. Geç ödemelerin nakit akışına etkisini “çok önemli” ya da “kritik” bulanların oranı mikro işletmelerde yüzde 58, KOBİ’lerde yüzde 40, orta ve büyük işletmelerde yüzde 26.
Katılımcıların en sık gösterdiği neden, kendi müşterilerinin yaşadığı finansal güçlükler (yüzde 47). Bunu organizasyonel sorunlar (yüzde 21) ve finansal güçlükle bağlantılı olmayan kasıtlı gecikmeler (yüzde 19) izliyor. Nakit sıkışıklığı yaşayan işletmelerin seçenekleri için mali sorun yaşayan şirketler ne yapmalı yazımıza da göz atabilirsiniz.
Ödeme güçlüğü yaşayan şirket sayısı artıyor
2023 sonundan bu yana Covid öncesi seviyelerin belirgin biçimde üzerinde seyreden ödeme güçlüğü yaşayan şirket sayısı 2026’da da yükselişini sürdürüyor. Yılın ilk yedi ayında 43 bin 282 şirket ödeme güçlüğü yaşadı; bu sayı yıllık bazda yüzde 6, 2019’a göre yüzde 46 artışa işaret ediyor. Artış ticari hizmetlerde yüzde 12, gıdada yüzde 11, otomotivde yüzde 8 ile öne çıkıyor.
Ödeme güçlüğü yaşayan şirketlerin yüzde 90’dan fazlası mikro işletme olsa da orta ve büyük şirketler de etkileniyor: Temmuz 2025-Haziran 2026 döneminde bu gruptaki şirket sayısı 64’e ulaştı; 2019’da bu sayı 27’ydi. Yılın ilk yedi ayında 3,6 milyar euro tutarında ticari borç etkilenirken yaklaşık 160 bin istihdam kaybı yaşandı. Coface, ödeme güçlüğü yaşayan şirket sayısının 2026 genelinde yüzde 7, 2027’de ise yüzde 9 artmasını öngörüyor.
Şirketler 2027’ye güven kaybıyla giriyor
Şirketlerin yüzde 56’sı 2027’de faaliyet koşullarının kötüleşeceğini düşünüyor; bir yıl önce bu oran yüzde 49’du. İyileşme bekleyenlerin oranı ise yüzde 9’da kalıyor. Fransa’daki siyasi ve sosyal ortam, jeopolitik gerilimler ve hammadde fiyatlarının önünde başlıca endişe kaynağı olarak öne çıkıyor.
Dış faktörlerin etkisi de şimdiden hissediliyor. ABD ile doğrudan ticari ilişkisi olan şirketlerin dörtte üçünden fazlası ABD tarifelerinin etkisini hissettiğini belirtiyor: Yüzde 32’si kar marjını düşürmek zorunda kalırken yüzde 27’sinin ihracatı geriledi. Orta Doğu’daki gerilimler ve Hürmüz Boğazı’ndaki aksamalar da şirketlerin yüzde 84’ünü etkiledi; etki ağırlıklı olarak maliyet artışları üzerinden hissedildi ve kimya gibi sanayi sektörlerinde daha belirgin oldu.
Coface Batı Avrupa ve Afrika Genel Müdürü Carine Pichon şu değerlendirmede bulundu: “Geç ödemelerin bu denli yaygınlaşması artık şirketler arasındaki gerilimin bir göstergesi olmanın ötesine geçiyor. Özellikle en küçük işletmelerde nakit akışını zayıflatan bir unsura dönüşüyor. Ekonomik ve siyasi belirsizliğin sürdüğü bir ortamda ödeme gecikmelerinin uzaması, 2027’de ödeme güçlüğü yaşayan şirketlerin sayısını artıracaktır.”
Sık sorulan sorular
Fransa’da şirketlerin yüzde kaçı geç ödemeyle karşılaştı?
Coface araştırmasına göre şirketlerin yüzde 89’u 2026’da geç ödemeyle karşılaştı. Bu oran 2023’te yüzde 82’ydi.
Ortalama ödeme gecikmesi ne kadar?
Ortalama gecikme 41,2 gün; mikro işletmelerde 46 güne kadar çıkıyor.
Geç ödemelerin en büyük nedeni ne?
Katılımcıların yüzde 47’si müşterilerinin yaşadığı finansal güçlükleri ana neden olarak gösteriyor.
Coface ödeme güçlüğü için nasıl bir tahmin yapıyor?
Coface, ödeme güçlüğü yaşayan şirket sayısının 2026’da yüzde 7, 2027’de yüzde 9 artmasını bekliyor.
