Fon krizi yalnızca yatırımcıları değil, üretim yapan şirketleri ve çalışanları da etkileyebilir. Allservice Yönetim Kurulu Başkanı ve İnsan Kaynakları Uzmanı Ebru Akyüz, ekonomik belirsizliklerin şirketleri yeni personel alımlarını durdurmaya ve küçülmeye yöneltebileceğini belirterek işsizlikte artış riskinin yüksek olduğuna dikkat çekiyor. Akyüz’e göre işletmelerin önceliği artık büyümekten çok mevcut faaliyetlerini ve istihdamını korumak.
Fon krizi istihdamı tehdit ediyor
Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) tasfiye kararı verdiği 131 yatırım fonu yüz binlerce yatırımcıyı ilgilendiriyor. Akyüz, “Burada gözden kaçırılmaması gereken nokta, bu fonlarda yalnızca bireysel tasarruf sahiplerinin değil, iş dünyasından yatırımcıların ve şirketlerin de bulunabilmesi. Bu yatırımların içerisinde istihdam yaratan, üretim yapan, binlerce insanın geçimini sağladığı şirketlerin kaynakları da söz konusu olabilir. Dolayısıyla yaşanan kayıpları sadece finansal bir zarar olarak değerlendiremeyiz” dedi.
Şirketlerin yatırım kararlarının da etkilenebileceğini belirten Akyüz, “Bir iş insanının veya şirketin yatırım kaynaklarında ciddi bir kayıp yaşaması, yeni yatırımlarını ertelemesine, büyüme hedeflerini küçültmesine ve mevcut faaliyetlerini yeniden değerlendirmesine neden olabilir. Kaybedilen her yatırım imkanının arkasında kurulamayacak bir işletme, ertelenebilecek bir proje ve yaratılamayacak istihdam da olabilir” diye konuştu.
İşsizlik yüzde 8,4, atıl işgücü yüzde 31,2
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre eylülde mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 8,4’e yükseldi, işsiz sayısı bir önceki aya göre 198 bin kişi arttı. Atıl işgücü oranı ise yüzde 31,2 oldu. Akyüz, “Bu bize işgücü piyasasındaki sorunun yalnızca resmi işsizlik oranından ibaret olmadığını gösteriyor. Ekim ayında ekonomik güven endeksinin yüzde 3,9 gerileyerek 97,3’e düşmesi de ekonomik beklentilerdeki zayıflamaya işaret ediyor” dedi.
Akyüz, “Piyasalardaki mevcut daralma ve ekonomik belirsizlik dikkate alındığında, önümüzdeki dönemde işsizlikte artış yaşanması riskini oldukça yüksek görüyorum. Burada yalnızca fon krizinin yarattığı etkiden değil, zaten bir süredir devam eden ekonomik yavaşlamanın üzerine eklenen yeni bir güven kaybından söz ediyoruz” ifadelerini kullandı. İnşaat, tekstil ve sanayinin çeşitli alanlarında ciddi maliyet ve talep baskıları olduğunu belirten Akyüz’e göre bu sektörlerdeki yavaşlama, onlara hizmet sağlayan şirketleri ve çalışanlarını da etkiliyor.
Şirketler küçülmeye yönelebilir
Akyüz, “Şirketler ekonomik belirsizlik dönemlerinde öncelikle yeni personel alımlarını durdurur, ardından giderlerini azaltmaya ve organizasyonlarını küçültmeye yönelir. Bu süreç uzadığında ise işten çıkarmalar kaçınılmaz bir seçenek haline gelebilir. Benim asıl endişem, işsizliğin artmasından da önce yeni istihdam yaratma kapasitemizin zayıflamasıdır” dedi.
Gençlerin işgücü piyasasındaki durumunu üniversite mezunlarında işsizliğin lise altı eğitimlileri geçtiği haberimizde de ele almıştık.
İşverenler maliyet baskısı altında
Akyüz, birçok işletmenin yüksek faiz yükü, artan işçilik ve işletme maliyetleri, finansmana erişimde yaşanan güçlükler ve daralan pazar koşullarıyla mücadele ettiğini, bazı şirketlerin konkordato yoluyla mali yapılarını yeniden düzenlemeye çalıştığını söyledi. Asgari ücret artışları, emeklilik düzenlemeleri ve işverenin diğer yükümlülüklerinin maliyet yapısına etkilerine de değinen Akyüz, “Burada çalışanların daha iyi ücret almasına veya emeklilik haklarına karşı bir yaklaşım içerisinde değilim. Ancak alınan ekonomik ve sosyal kararların işletmelerin sürdürülebilirliği üzerindeki sonuçlarının da birlikte değerlendirilmesi gerektiğine inanıyorum” dedi.
Genç çalışanlar risk altında
Akyüz’e göre özellikle yeni iş hayatına katılacak gençler, deneyimi sınırlı çalışanlar ve dönemsel ya da proje bazlı istihdam edilenler daha fazla risk altında; ancak şirketlerin küçülmesi durumunda risk bu gruplarla sınırlı kalmıyor. Akyüz, “Çalışanın geçim güvencesiyle işverenin ekonomik sürdürülebilirliğini birbirinden ayrı değerlendiremeyiz. Bunlar birbirinin karşıtı değil, birbirini tamamlayan iki temel unsurdur. İşverenin ayakta kalamadığı bir ekonomide sürdürülebilir istihdamdan söz edemeyiz” diyerek sözlerini tamamladı.
Sık sorulan sorular
Fon krizi işsizliği nasıl etkileyebilir?
Ebru Akyüz’e göre fonlardaki kayıplar şirketlerin yatırım kaynaklarını azaltarak yeni yatırımların ertelenmesine, küçülmeye ve istihdam kaybına yol açabilir.
Eylül 2026’da işsizlik oranı kaç oldu?
TÜİK verilerine göre işsizlik oranı yüzde 8,4’e yükseldi; atıl işgücü oranı yüzde 31,2 oldu.
Kaç yatırım fonu tasfiye ediliyor?
SPK, 131 yatırım fonu için tasfiye kararı verdi.
Hangi çalışanlar daha fazla risk altında?
Akyüz’e göre yeni iş hayatına katılacak gençler, deneyimi sınırlı çalışanlar ve dönemsel ya da proje bazlı çalışanlar.
