İstanbul Maltepe’de bu sabah yaşanan bina çökmesi, binalarda sonradan yapılan tadilatların yarattığı riskleri yeniden gündeme getirdi. Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekan Yardımcısı ve İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl, özellikle dükkanlarda yapılan tadilatların sorgulanması gerektiğini belirterek “Şüpheli durumlarda mutlaka belediyeden denetim istenmelidir” uyarısında bulundu.
Maltepe’de ne oldu?
İstanbul Valiliği‘nin açıklamasına göre, Maltepe Cevizli Mahallesi Doğu Sokak’taki 7 katlı binanın ilk üç katı 8 Ekim 2026 sabahı saat 05.40 sıralarında çöktü. Olay yerine AFAD, itfaiye, sağlık ve emniyet ekipleri sevk edildi. Valiliğin açıkladığı ilk bilgilere göre enkazdan 10 kişi sağ olarak çıkarılırken 2 kişi hayatını kaybetti. İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı olayla ilgili soruşturma başlattı; çökmenin nedeni henüz netlik kazanmadı.
Bina çökmesi zemin etüdüyle başlayan bir zincirin sonucu olabilir
Çökmeyi değerlendiren Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl, yapı güvenliğinin zeminden başladığını ve binanın yüksekliğinin de zemin koşullarıyla uyumlu olması gerektiğini vurguladı:
“Binalar yapılırken önce mühendislik tekniklerine göre yapılması gerekir. Bu da zeminden başlar, zemin etüdü ile başlar. Zemine uygunluğuna göre bina tamamlanır. Binanın yüksekliğinin de yine bu zemine uygun olması gerekir. Binanın oturma izni, yani iskan da tüm bunlara göre verilir.”
Binaya sonradan kat eklenmiş olma ihtimaline de değinen Dr. Bingöl, “Mevcut binanın üstteki iki katının iskan verildikten sonra yapıldığını ve bundan dolayı da kaçak olduğunu düşündüğümüzde, binanın yükünün arttığını ve ilk yapılan zemin etüdüne göre uygun olmadığını düşünebiliriz” dedi.
İyi bakım yapılırsa çok daha uzun yaşayabilir
Bir binanın yalnızca yapım tarihine bakılarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Dr. Bingöl, “1980’lerde yapılan bir bina herkese eski gibi gelebilir. Ancak binaların ömrü ortalama 100 yıldır. İyi bakım yapılırsa çok daha uzun yaşayabilir. Bunun ülkemizde ve Avrupa’da örnekleri var. Dolayısıyla yapıldığı yılda inşaat tekniklerine uygun olarak yapıldığı zaman deprem koşullarında bile yıkılmaması, ayakta kalması beklenir” diye konuştu.
Sarsıntı olmadan yaşanan bina çökmesi
Depremlerde yaşanan yıkımları hatırlatan Dr. Bingöl, “Geçirdiğimiz birçok depremde bu tip yıkımlarla karşı karşıya kaldık. Hep binanın inşaat tekniklerine uygun olarak yapılmadığından bahsettik. Bu kez hiçbir sarsıntı yokken yıkılan bir binayla karşı karşıyayız. Bunun örneklerini zaman zaman görüyoruz” ifadelerini kullandı. İstanbul’da benzer bir olay 2020’de de yaşanmış, Bahçelievler’de 7 katlı bir bina çökmüştü.
Dükkanlarda kolon ve kirişlere yapılan müdahaleler risk oluşturuyor
Dr. Bingöl, bu tür çökmelerde özellikle dükkan olarak kullanılan katlarda taşıyıcı sisteme zarar veren müdahalelere dikkat çekti:
“Genellikle bu tip yıkılma durumlarında alttaki, özellikle dükkan olarak kullanılan katlarda kolonlara, hatta bazen kirişlere zarar verildiğine şahit oluyoruz. Dükkanda yer açmak, dükkana araç veya büyük makine sokabilmek gibi nedenlerle bir veya birkaç kolon kesiliyor. Zamanla korozyon, ufak deprem sarsıntıları, hatta yoldan geçen büyük araçların oluşturacağı sarsıntılarla binanın statiği zarar görüyor. Sonuçta da karşımıza üzücü yıkım tabloları geliyor.”
“Tadilatlarda belediyenin onayı ve gözetimi sorgulanmalı”
Binada yaşayanların özellikle alt katlardaki tadilatlara karşı dikkatli olması gerektiğini hatırlatan Dr. Bingöl, “Bu tip durumlarla çok sık karşılaşmaya başladık. Burada binada üst komşular olarak yaşayan vatandaşlarımızın kendi binaları için çok dikkatli ve uyanık olması gerekmektedir. Özellikle kiracı değiştiği zaman veya dükkan el değiştirdiği zaman yapılacak tadilatlarda belediyenin onayının ve gözetiminin olup olmadığı sorgulanmalıdır” dedi.
Dr. Bingöl, şüpheli müdahaleler karşısında ilgili mercilere başvurulması gerektiğini vurgulayarak sözlerini şöyle tamamladı: “Şüpheli durumlarda mutlaka belediyeden denetim istenmelidir. Hatta gerektiğinde savcılığa suç duyurusunda bulunulmalıdır.” Ev alırken binanın sağlamlığını nasıl kontrol edebileceğinizi bina sağlamlığı rehberimizde anlattık.
Sık sorulan sorular
Maltepe’deki bina çökmesi ne zaman yaşandı?
İstanbul Valiliği’ne göre Maltepe Cevizli Mahallesi’ndeki 7 katlı binanın ilk üç katı 8 Ekim 2026 sabahı saat 05.40 sıralarında çöktü.
Binalarda hangi tadilatlar risk oluşturur?
Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl’e göre özellikle dükkan katlarında yer açmak ya da araç, makine sokabilmek için kolon ve kirişlerin kesilmesi binanın statiğine zarar veriyor.
Binamda şüpheli bir tadilat varsa ne yapmalıyım?
Dr. Bingöl, şüpheli durumlarda belediyeden denetim istenmesini, gerektiğinde savcılığa suç duyurusunda bulunulmasını öneriyor.
Eski binalar daha mı risklidir?
Dr. Bingöl’e göre binaların ortalama ömrü 100 yıl; yapıldığı dönemin inşaat tekniklerine uygun yapılan ve iyi bakılan binaların daha uzun süre ayakta kalması bekleniyor.
Kaynaklar
- T.C. İstanbul Valiliği
- Üsküdar Üniversitesi Haber Ajansı, Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl değerlendirmesi
