Ana Sayfa Çocuk Ebeveynler çocuğu uyarı yöntemine dikkat etmeli

Ebeveynler çocuğu uyarı yöntemine dikkat etmeli

Anne babalar farkında olmadan yaptıkları hatalı davranışlarla çocuğu aksi yönde etkileyebiliyorlar. Çocuğu uyarı yöntemi çok önemli. “Çok yaramazsın” demek yerine “Nazik davran, sakin ve rahat ol” diyerek istediğiniz şeyi açıkça söylemek gerekiyor.

Ebeveynler çocuğu uyarma yöntemine dikkat etmeli

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Nöropsikiyatri Hastanesi’nden uzman klinik psikolog Eda Ergür, anne ve babaların hatalı tutumlarının çocuğun gelişimi üzerinde olumsuz etkiler yaptığına dikkat çekti. Olumlu yönergelerin çocuğun gelişimine çok önemli katkıları olduğunu belirten Eda Ergür, şunları söyledi:

“Anne babaların çocuklarını yetiştirirken ortak hedefleri vardır. Her ebeveyn, çocuklarının mutlu ve başarılı olmasını, çevresiyle iyi ilişkiler kurabilmesini, sorumluluklarını üstlenmesini ve de ahlak sahibi bir birey olarak yetişmesini ister. Ancak bu hedeflere ulaşmak için sarf edilen çaba, her zaman bizi istenilen sonuca götüremeyebilir.

Çocuğu uyarma yöntemine dikkat

Anne babanın çocuklarına yönelttikleri tutumlar her ne kadar iyi niyetli olsa da bazen beklenmeyen sonuçlara sebep olabilir. Çocuk yetiştirirken ebeveynlerin sıklıkla düştükleri en büyük yanılgı, çocuğu uyarma yöntemidir. Odasını toplamayan bir çocuğa verilen uyarı ‘odanı dağıtma’ ya da kardeşine vurduğunda çocuğun aldığı uyarı ‘kardeşine vurma’ şeklinde olabilir ve bu uyarılar çoğu zaman işe yaramaz.

Aileler, genelde şöyle yakınıyorlar: ‘Duvara söylesem anlar ama oğlum ya da kızım bir kez bile beni dinlemiyor.’ Peki, burada tek sorumlu çocuk mu? Söylediğimiz uyarıya uymuyor, diye düşünerek çocuğumuzun üzerine mi gitmeliyiz yoksa acaba neyi farklı yapabilirim diyerek verdiğimiz uyarıları mı gözden geçirmeliyiz. Evet, aslında bu kadar küçük bir değişim bazen mucizeler yaratabilir.

era-ergur-npistanbul
NPİSTANBUL Nöropsikiyatri Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Eda Ergür

Ne yapması gerektiği anlatılmalı

Yapılan uyarılarda değiştirilebilecek ortak bir nokta var: Bu örneklerin hepsinde çocuğa, neyi yapmaması gerektiğini söylüyoruz fakat nasıl davranması gerektiğiyle ilgili bir yönlendirme yapmıyoruz. Böylece çocuk ne yapmasını istediğimizi anlayamayabiliyor ve yaptığı davranışı sürdürüyor.

Örneğin, odasını düzenli tutmasını istediğimiz çocuğumuza ‘odanı düzenle’ yönergesini vermek çocuk için daha anlaşılır olacaktır. ‘Nazik davran, sakin ve rahat ol, uygun ses tonuyla konuş, meyve ye’ gibi yol gösterici yönergeler vermek daha net ve anlaşılır bir mesaj ilettiği için çocuğunuz da ondan ne beklediğinizi anlayabilir ve kendisini eleştirilmiş hissetmez.

Sen dili hırçınlaştırıyor!

Uzman klinik psikolog Eda Ergür, yapılan uyarılarda kullanılan dilin de önemli olduğunu belirterek şu tavsiyelerde bulundu:

“‘Yaramazsın, dağınıksın’ gibi ‘sen’ diliyle hitap ederseniz çocuğunuz kendisini eleştirilmiş hissedecektir. Eleştirildiğini düşünen çocuk hırçınlaşıp daha asabi davranışlar sergileyecektir.   Anne ve babaların ‘Yaramazsın, dağınıksın’ gibi uyarılarda bulunduğu çocuk, tehdit edilmiş gibi hissedebilir, sevilmediğini düşünebilir.

Çocuklara uyarı konusunda “sen” dilini kullanmamaya özen göstermek, çocuğun uygun olmayan davranışını tanımlamalarını, davranışın kendilerinde yarattığı etkiyi tanımlamaları ve davranışın neden kabul edilmediğini somut olarak dile getirmeleri gerekir.

Örneğin eve gelen misafiriyle sohbet eden annesinin sözünü kesen, ‘anne, anne’ diyerek araya girmek isteyen bir çocuğa ‘Sürekli sözümü kesiyorsun” uyarısı yerine ‘Sözüm kesildiğinde, arkadaşıma anlattığım konunun sonunu getiremediğim için çok rahatsız oluyorum” şeklinde uyarmak daha açıklayıcıdır. Çocuk kendini eleştirilmiş hissetmeden, davranışın sizde yarattığı duyguyu ve sonuçlarını fark etmiş olur.”

Uyarı yaparken onun bir çocuk olduğunu unutmayın!

Uzman klinik psikolog Eda Ergür, anne ve babalara şu tavsiyelerde bulundu:

“Anne- baba olarak karşımızdakilerin çocuk olduğunu her zaman kendimize hatırlatmalı ve söylediklerimizi harfi harfine yerine getiremeyeceklerini unutmamalıyız. Çocuğunuzun davranışlarında neyi istemediğinizi değil de neyi istediğinizi düşünerek hareket edin ve uyarı ve davranışlarınızı bu yönde şekillendirin. Böylece hem kendinizde hem de çocuğunuzda olumlu bir etki yaratmış olursunuz. Rahat ve mutlu bir birey olmaya kendinizden başlarsanız çocuğunuz sizi model alarak bu yönde davranışlar geliştirebilir.”

İlgili yazılar

Diş hekimi korkusu olan çocuklara nasıl yaklaşılmalı?

Çocuklar anne babayı rol model olarak alıyor

Editor
İndigo Dergisi Editör – Haber Merkezi, 2005 yılından bu yana yayında olan bağımsız dijital medya kuruluşu İndigo Dergisi'nin (indigodergisi.com) haber ve güncel içerik ekibidir. İstanbul merkezli ekip, gündem, ekonomi, sağlık, bilim, teknoloji ve yaşam alanlarında araştırmaya dayalı haberler, açıklayıcı içerikler ve rehberler hazırlar. "Editör" imzasıyla bugüne kadar 26.500’ü aşkın içerik yayımlanmıştır. "Editör" imzası tek bir kişiyi değil, İndigo Dergisi Yazı İşleri bünyesinde çalışan editör ekibini temsil eder. Bu imzayla yayımlanan her içerik araştırma, yazım, doğrulama ve editoryal kontrol aşamalarından geçer ve ortak bir ekip çalışmasının ürünüdür. Ekip, Yönetici Editör ve yayın yönetimi altında çalışır. Editör – Haber Merkezi, okurun kararlarını doğrudan etkileyebilecek sağlık, beslenme ve finans konularında ek özen gösterir. Bu alanlardaki içerikler güncel bilimsel verilere ve resmi kaynaklara dayanır. İndigo Dergisi hiçbir siyasi parti, ideoloji, dini oluşum ya da çıkar grubuyla bağlantılı değildir. Editör Masası, Basın Konseyi'nin Basın Meslek İlkeleri'ne uymayı taahhüt eder. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin Türkiye Gazetecileri Hak ve Sorumluluk Bildirgesi'ni ve İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'ni benimser. Irk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasi görüş, köken ya da ekonomik durum gözetmeksizin herkesin eşitliğini esas alır. Ayrımcı ve yanıltıcı içeriğe yer vermez. Köşe yazılarındaki görüşler yazarlarına aittir; Editör Masası habere ve bilgiye dayalı içeriklerden sorumludur.