Gülümseyen depresyon, klinik adıyla atipik depresyon, kişinin dışarıya mutlu bir yüz gösterirken içten içe depresyonun ağır yükünü taşıdığı gizli bir ruh sağlığı sorunu. Dışarıdan neşeli, üretken ve sosyal bir hayat sürüyor gibi görünen pek çok kişi, iç dünyasında derin bir yalnızlık ve çaresizlikle mücadele edebiliyor. Toplumda sıkça göz ardı edilen bu tablo, özellikle iş hayatında aktif ve sosyal çevresi geniş kişilerde kendini belli etmeyebiliyor. Acıbadem LifeClub Sağlıklı Yaşam Hizmetleri’nden Uzm. Psikolog Cansu Çelik, iyileşmenin ilk adımının profesyonel destek almak olduğunu vurguluyor.
Gülümseyen depresyon nedir?
Çelik, kaotik ve stresli yaşam koşullarının insanları depresyona karşı daha savunmasız hale getirebildiğini söylüyor: “Depresyon, dünya genelinde büyük bir halk sağlığı sorunudur ve alt türlerinden biri olan Gülümseyen Depresyona (Atipik Depresyon), farklı formuyla günümüzde oldukça sık rastlanmaktadır. Gülümseyen depresyona sahip kişiler içsel olarak çökmüş, umutsuz ve üzgün hissetmelerine rağmen, bu durumu görmezden gelerek kendilerine maske takarlar. Bu maske, onları hayata karşı mutlu göstermek için kullanılan bir araçtır ancak duyguların bastırılması, ileride fiziksel rahatsızlık olarak ortaya çıkabilmektedir.”
Gülümseyen depresyon tipik depresyondan nasıl ayırt edilir?
Çelik’e göre her iki tablo da uzun süreli üzüntü ve umutsuzlukla karakterize, ancak aralarında belirgin farklar var: “Aralarındaki temel fark, gülümseyen depresyonda olumlu olaylar (örneğin; keyifli bir doğum günü partisi) sonrasında ruh halinin geçici olarak düzelebilmesidir. Buna karşın, tipik majör depresyonda depresif ruh hali genellikle kalıcıdır ve dış etkenlerden bağımsız olarak devam eder.”
Uzman, iştah ve uyku açısından da farklar olduğunu belirtiyor: “Tipik depresyon, iştah kaybı ve uyku problemleri (uykuya dalmakta veya uykuda kalmakta zorluk çekme) ile ilişkilendirilirken, gülümseyen depresyonda tam tersi bir durum görülebilir. Kişi iştah artışı yaşarken, yeterince hatta fazla uyumasına rağmen gün içinde hala uykulu hissedebilir.” Çelik’e göre gülümseyen depresyon genellikle daha erken yaşta başlıyor, daha uzun sürüyor ve çoğu durumda kronik bir hal alabiliyor. Atipik depresyonun diğer işaretleri için atipik depresyon yazımıza göz atabilirsiniz.
Gülümseyen depresyondan kurtulmak için ilk adım
Çelik, kişilerin yardım aramayı çoğu zaman ertelediğine dikkat çekiyor: “Bireyler, zayıf yönleriyle ve eksiklikleriyle yüzleşmekten kaçındıkları ve yardımın işe yaramayacağına dair olan inançları nedeniyle yardım aramayı erteleyebilirler. Ancak herkesin güçlü ve zayıf yanları vardır ve zaman zaman desteğe ihtiyaç duymak son derece doğaldır. Kişiler, her zaman güçlü durmak zorunda olmadıklarını fark ettiklerinde, maskelerden kurtularak iyileşme sürecine adım atabilirler.”
Uzman, tedavinin genellikle ayakta yürütüldüğünü ancak ağır vakalarda yatarak tedavi gerekebileceğini, süreçte psikoterapi ve ilaç tedavisinin birlikte uygulanabileceğini söylüyor.
Sık sorulan sorular
Gülümseyen depresyonun belirtileri nelerdir?
Dışarıya mutlu görünürken içten içe çökmüş, umutsuz ve üzgün hissetmek; olumlu olaylarla ruh halinin geçici olarak düzelmesi; iştah artışı ve fazla uyumaya rağmen gün içinde uykulu olmak başlıca işaretler arasında.
Gülümseyen depresyon ile atipik depresyon aynı şey mi?
Evet. Uzm. Psikolog Cansu Çelik, gülümseyen depresyonun klinik adının atipik depresyon olduğunu belirtiyor.
Gülümseyen depresyon nasıl tedavi edilir?
Tedavi genellikle ayakta yürütülüyor; psikoterapi ve ilaç tedavisi birlikte uygulanabiliyor. Ağır vakalarda yatarak tedavi gerekebiliyor.