Stresle baş etme, modern çağın en büyük problemlerinden biri haline gelen stresin bedeni ve ruhu sinsice tüketmesini önlemek için kritik önem taşıyor. Özellikle şehir hayatının getirdiği stres faktörlerinin ruh sağlığını tehdit ettiğini belirten Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Uzman Psikolog Jülide Unutmaz, “Kişinin mental durumu; düşüncelerini, hislerini ve davranışlarını önemli ölçüde etkiler. Bu nedenle stresle baş etmeyi öğrenmek fiziksel ve ruhsal iyiliğimiz için çok önemli. Mental bütünlüğümüz bozulduğunda sadece ruh halimiz değil, fiziksel sağlığımız, iş hayatımız ve sosyal ilişkilerimiz de bu durumdan olumsuz etkilenir” dedi.
Uzman Psikolog Jülide Unutmaz, stresin ruh sağlığı üzerindeki etkileri hakkında bilgi vererek stresle baş etme yöntemlerini sıraladı.
Stres nedir, nereden kaynaklanır?
Stresin, kişinin kendini tehdit ya da baskı altında hissettiği durumlara karşı verdiği fiziksel ve psikolojik bir tepki olduğundan bahseden Uzman Psikolog Jülide Unutmaz, “Stres, vücudun bir uyum sağlama mekanizmasıdır yani değişimlere veya taleplere cevap vermek için ortaya çıkar; bu yüzden çevresel olabildiği kadar kişinin kendisinden de kaynaklanabilir. İş yükü, sınavlar, finansal sorunlar, taşınma, evlilik, boşanma ya da hastalık gibi çevresel faktörlerle; mükemmeliyetçilik, yüksek beklentiler, korkular gibi içsel baskılarla veya gelecek kaygısı ya da işsizlik gibi durumlarda kendini gösterebilir” dedi.
Konsantrasyon güçlüğünün sebebi stres olabilir
Mental sağlığın bireyin duygusal, psikolojik ve sosyal anlamda iyi olma hali olduğunu açıklayan Uzm. Psk. Jülide Unutmaz, “Stresimizi yönetebilmek diğer insanlarla ilişkiler kurarken ya da önemli kararlar alırken, kısaca hayatın her anında önemli bir rol oynar. Dengeli bir zihin; günlük yaşamdaki işlevselliğimizi korumamızı, sağlıklı ilişkiler kurmamızı, zorluklarla baş edebilmemizi ve kendi potansiyelimizi gerçekleştirebilmemizi sağlar. Stresin belirtileri kişiden kişiye, stresin şiddetine ve süresine bağlı olarak değişebilse de; kaygı, huzursuzluk, sinirlilik, öfke patlamaları, motivasyon kaybı, konsantrasyon güçlüğü, sürekli endişe duyma, karamsarlık, umutsuzluk ve sosyal ilişkilerden uzaklaşma isteği yaygın olarak görülür” dedi.
Uzun süren fiziksel hastalıklar da ruh sağlığını bozuyor
Stres en önemlilerinden biri olsa da zihinsel sağlığı etkileyen pek çok faktör olduğundan bahseden Uzman Psikolog Jülide Unutmaz şöyle konuştu: “Kaygı verici olaylar, kayıplar, istismar gibi travmatik yaşantılar, sosyal izolasyon, maddi zorluklar, aile içi çatışmalar, ilişkisel problemler, uzun süreli fiziksel hastalıklar, zararlı madde kullanımı, kalitesiz uyku, kötü beslenme, öz bakım eksiklikleri ve olumsuz düşünce kalıpları da en az stres kadar psikolojik durumumuzu etkiler. Karşılaşılan bu olumsuzlukların bir noktadan sonra; baş ağrısı, kas gerilimi, yorgunluk, uyku problemleri, sindirim sorunları, çarpıntı ve iştah değişiklikleri gibi fiziksel etkilerini de görmek mümkün.”
Uzun süre yönetilemeyen stresin vardığı noktalardan biri için tükenmişlik sendromu ile başa çıkabilmenin 11 yolu yazımıza da göz atabilirsiniz.
Stresle baş etme için etkili 10 adım
Uzman Psikolog Jülide Unutmaz, stresi kontrol altına almaya yardımcı olabilecek 10 tavsiyede bulundu:
- Derin nefes almak vücudu sakinleştireceği için nefes ve gevşeme pratikleri yapın.
- Yürüyüş, yoga ve pilates gibi hafif sporlar stres hormonlarını azaltır. Bu nedenle hayatınızda düzenli egzersize mutlaka yer verin.
- Her gün aynı saatlerde uyuyup uyanmaya çalışarak uyku düzeninize dikkat edin.
- Kan şekeri dalgalanmalarını önlemek stres toleransını artırır; bu nedenle sağlıklı ve dengeli beslenin.
- Gün içindeki önceliklerinizi belirleyin, yapılacak işlerinizi küçük parçalara bölerek zaman yönetimine önem verin.
- Kendinize hobilerinizle ilgilenmek, doğada vakit geçirmek veya müzik dinlemek gibi keyifli zamanlar yaratın.
- Güvendiğiniz insanlarla konuşmanın rahatlatıcı etkisi olduğunu bilin ve sosyal destek almaktan çekinmeyin.
- Kendinize karşı nazik ve gerçekçi yaklaşarak olumsuz düşüncelerinizi fark edip yeniden yapılandırın.
- Meditasyon ve mindfulness yani bilinçli farkındalık pratiği yapmayı deneyin. Anda kalmayı öğrenmek kaygılarınızı kontrol altına almaya yardımcı olur.
- Stresle ilgili ciddi ruhsal sıkıntılar yaşıyorsanız profesyonel yardıma başvurun. Psikologlardan destek almak hem duygusal yükünüzü hafifletir hem de sorunlarınıza karşı yeni baş etme yolları keşfetmenize yardımcı olur.
Günlük hayattan küçük önerilerle devam etmek isteyenler stresle başa çıkma rehberimizi de okuyabilir.
Sık sorulan sorular
Stres nedir?
Uzman Psikolog Jülide Unutmaz’a göre stres, kişinin kendini tehdit ya da baskı altında hissettiği durumlara karşı verdiği fiziksel ve psikolojik bir tepki; vücudun değişimlere ve taleplere uyum sağlama mekanizması.
Stresin belirtileri nelerdir?
Kaygı, huzursuzluk, sinirlilik, öfke patlamaları, motivasyon kaybı, konsantrasyon güçlüğü, sürekli endişe, karamsarlık, umutsuzluk ve sosyal ilişkilerden uzaklaşma isteği yaygın belirtiler arasında. Uzun vadede baş ağrısı, kas gerilimi, uyku ve sindirim sorunları, çarpıntı gibi fiziksel etkiler de görülebiliyor.
Stresle baş etmek için en etkili yöntemler hangileri?
Unutmaz; nefes ve gevşeme pratikleri, düzenli egzersiz, düzenli uyku, dengeli beslenme, zaman yönetimi, hobiler, sosyal destek, olumsuz düşünceleri yeniden yapılandırma ve mindfulness öneriyor.
Stres için ne zaman profesyonel destek alınmalı?
Stresle ilgili ciddi ruhsal sıkıntılar yaşanıyorsa bir psikologdan destek almak hem duygusal yükü hafifletiyor hem de yeni baş etme yolları keşfetmeye yardımcı oluyor.








