Ana Sayfa Psikoloji Herkes birbirine ‘narsist’ diyor: Gerçek narsisizm nedir?

Herkes birbirine ‘narsist’ diyor: Gerçek narsisizm nedir?

Narsisizm son yıllarda popüler kültürün en çok konuşulan kavramlarından biri haline geldi ve insanlar birbirlerini sıklıkla “narsist” olarak itham etmeye başladı. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Feneryolu Tıp Merkezi’nden Psikiyatri Uzmanı Dr. Emine Yağmur Zorbozan, herkesin narsistik özellikleri olduğunu ancak bunun hemen bir kişilik bozukluğu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor: “Teşhisi koymak psikiyatri hekimlerinin işidir. Narsistik özelliği olmayan insan yok. Narsistik özellikler aslında bizi hayatta var eden şeyler.” Zorbozan’a göre narsistik kişilik bozukluğu tanısı, hayat boyu süren işlevsellik sorunları ve empati eksikliğiyle belirlenebiliyor; tedavide uzun süreli psikoterapiler önemli rol oynuyor.

Narsisizmi simgeleyen, süslü bir aynada kendi fotoğrafını çeken adam

“Bir narsist endüstrisi var”

Zorbozan, narsistik kişilik bozukluğunun son dönemde popüler ve magazinsel bir hal aldığını söylüyor: “Bir narsist endüstrisi olduğunu düşünüyorum. Bu konuyla ilgili birçok paylaşım yapılıyor. Herkes birbirine ‘partnerim narsist, annem narsist, babam narsist’ gibi söylemlerle narsist yaftası yapıştırıyor.” Sosyal medyadaki bu tür etiketlemelerin riskleri için sosyal medyada psikolojik teşhisler yazımıza göz atabilirsiniz.

Narsisizm ile narsistik kişilik bozukluğu arasındaki fark

Zorbozan, narsisizmi şöyle tanımlıyor: “Narsisim dediğimiz şey kişinin kendi çıkarlarını ön planda tutarak egosunu beslemesinin bir anlamda psikolojik ismi. Dolayısıyla herkesin narsistik özellikleri var. Ancak bir insana kişilik bozukluğu tanısı koyulabilmesi için bu narsistik özelliklerin ergenlik döneminden beri hayatında olması, bütün ilişkilerinde, sosyal ilişkilerinde, akademik ilişkilerinde işlevselliğini bozması, tekrarlayan sorunlara sebebiyet vermesi gerekiyor.”

Uzman, narsistik kişilik bozukluğunun her 100 kişiden 1’inde görüldüğünü belirtiyor ve narsistik özelliklerin aslında hayatta kalmak için gerekli olduğunu hatırlatıyor: “Çünkü kişi önce kendisine faydalı olacak ki sonra etrafına, çocuklarına, ailesine, topluma faydalı olabilsin.”

Narsistik kişilik bozukluğunun belirtileri

Zorbozan’a göre bu bozukluğa sahip kişilerin en belirgin özelliği, kendi çıkarları için başkalarını kolayca kullanabilmeleri ve empati yeteneklerinin olmayışı: “Bir insana narsistik kişilik bozukluğu tanısı koyabilmek için en önemli kriter bu insanın non-empatik olmasıdır. Aynı zamanda sürekli başkaları tarafından kıskanıldıklarını düşünürler. Paranoid bir tutumları olabilir ve sürekli pohpohlanma, değer görme ihtiyaçları vardır. Eğer değer görmüyorlarsa, istedikleri geri dönüşü alamadılarsa saldırgan olma, aşağılayıcı tutumlara girme gibi özellikleri olabiliyor.”

Narsistik kişilik bozukluğu nasıl tedavi edilir?

Zorbozan, en temel tedavinin uzun süreli psikoterapiler olduğunu söylüyor: “Bu psikoterapilerde yüzleştirme teknikleri, birtakım davranışsal öneriler gibi teknikler kullanılabiliyor. Depresyon gibi farklı hastalıklar da eşlik ediyorsa hastalar ilaç tedavisinden de fayda görür.”

Uzmana göre bu kişiler tedaviye genellikle orta yaşlarının başında geliyor: “Hayatlarında ciddi anlamda kayıplar verdikleri zaman patolojileriyle yüzleşebiliyorlar. İş hayatları, evlilikleri yolunda gitmiyor, çocuklarıyla araları açılmaya başlıyor ve bir şekilde bir kayıp yaşıyorlar. O kayıp için kendilerini değiştirmek amaçlı değil de genellikle yas tutmak amaçlı terapistlere başvuruyorlar.”

Zorbozan sözlerini şöyle tamamlıyor: “Narsistik kişilik bozukluğu, içgörü oranlarının düşük olduğu bir kişilik bozukluğudur. Ancak eğer kişide böyle bir patern sezinlediysek onu incitmeden, tedaviye olan bağını koparmadan bir takım ufak yüzleştirmelerle sürece girebiliyoruz. Eğer kişi gerçekten düzelmeyi istiyorsa bütün narsistik özellikleri ondan koparamasak da en azından işlevselliğini toparlayabiliyor, daha uzun süreli sağlıklı ilişkiler yaşamasını sağlayabiliyoruz.”

Sık sorulan sorular

Narsisizm nedir?

Uzmana göre narsisizm, kişinin kendi çıkarlarını ön planda tutarak egosunu beslemesinin psikolojik adı ve herkesin narsistik özellikleri bulunuyor.

Narsistik kişilik bozukluğu ne kadar yaygın?

Dr. Emine Yağmur Zorbozan’a göre her 100 kişiden 1’inde görülüyor.

Birine narsist demek için ne gerekir?

Tanıyı yalnızca psikiyatri hekimi koyabiliyor. Bunun için narsistik özelliklerin ergenlikten beri sürmesi, tüm ilişkilerde işlevselliği bozması ve tekrarlayan sorunlara yol açması gerekiyor; en önemli kriter ise empati eksikliği.

Kaynaklar

Kendini sevmek narsisizm midir?

Editor
İndigo Dergisi Editör – Haber Merkezi, 2005 yılından bu yana yayında olan bağımsız dijital medya kuruluşu İndigo Dergisi'nin (indigodergisi.com) haber ve güncel içerik ekibidir. İstanbul merkezli ekip, gündem, ekonomi, sağlık, bilim, teknoloji ve yaşam alanlarında araştırmaya dayalı haberler, açıklayıcı içerikler ve rehberler hazırlar. "Editör" imzasıyla bugüne kadar 26.500’ü aşkın içerik yayımlanmıştır. "Editör" imzası tek bir kişiyi değil, İndigo Dergisi Yazı İşleri bünyesinde çalışan editör ekibini temsil eder. Bu imzayla yayımlanan her içerik araştırma, yazım, doğrulama ve editoryal kontrol aşamalarından geçer ve ortak bir ekip çalışmasının ürünüdür. Ekip, Yönetici Editör ve yayın yönetimi altında çalışır. Editör – Haber Merkezi, okurun kararlarını doğrudan etkileyebilecek sağlık, beslenme ve finans konularında ek özen gösterir. Bu alanlardaki içerikler güncel bilimsel verilere ve resmi kaynaklara dayanır. İndigo Dergisi hiçbir siyasi parti, ideoloji, dini oluşum ya da çıkar grubuyla bağlantılı değildir. Editör Masası, Basın Konseyi'nin Basın Meslek İlkeleri'ne uymayı taahhüt eder. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin Türkiye Gazetecileri Hak ve Sorumluluk Bildirgesi'ni ve İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'ni benimser. Irk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasi görüş, köken ya da ekonomik durum gözetmeksizin herkesin eşitliğini esas alır. Ayrımcı ve yanıltıcı içeriğe yer vermez. Köşe yazılarındaki görüşler yazarlarına aittir; Editör Masası habere ve bilgiye dayalı içeriklerden sorumludur.