Times gazetesi, 39 kişinin hayatını kaybetmesine neden olan Reina saldırganının Orta Asya kökenli olabileceği şüphesinin Türk basınında geniş biçimde ele alınması sonrasında, bu ülkelerden IŞİD’e katılımı ele alan bir analiz yayınladı.
Times gazetesinin yayınladığı BBC Türkçe’nin haberleştirdiği Orta Asya ülkelerinin IŞİD’e katılım analizi
Türk basını, Reina saldırısını düzenleyen kişinin, Çin’in Şincan bölgesinden bir Uygur Türkü olduğunu, Türkiye’ye de Kazakistan üzerinden geldiğini yazıyor.
“2015’te IŞİD ‘en yaşlı savaşçısı’ olarak tanıttığı 80 yaşındaki Muhammed Amin adlı beyaz sakallı militanın videosunu internete koyduğunda, ‘komik bir haber’ olarak algılanmıştı.”
Ama Amin’in hikayesi aslında bir uyarıydı. Çin’in Uygur Türklerine baskısından usandığını, Suriye’de IŞİD saflarında savaşırken ölen oğlunun izinden giderek örgüte katıldığını anlatıyordu.
“Eski bir imam olan Amin, savaşmak için geldiği Suriye’ye eşini, kızını ve dört torununu da getirmişti. Aynı Türk basınında çıkan haberlere göre Reina saldırganının yaptığı gibi.”
“Çin 2015 yılında 300 vatandaşının Suriye’de savaşmaya gitmiş olabileceğini açıkladı. Büyük kısmı Nusra Cephesi’yle birlikte hareket eden ‘Türkistan İslami Partisi’ adlı örgüte katılmışlardı.”
Bu örgütün bugün binlerce olmasa bile yüzlerce militanı var
“Geçen yıl internete sızan IŞİD belgelerindeyse 114 Çin vatandaşının IŞİD’e katılmış olduğu görülüyordu.”
“Pek çoğu aynı Muhammed Amin gibi ailelerini de yanlarında getirmişlerdi. Kısa vadede ülkelerine dönmek gibi bir niyetleri yoktu.”
“Uygur Türkü çocuklar, Kırgız ve Kazak çocuklarla birlikte IŞİD tarafından eğitildi.”
“Kazak çocuklar, IŞİD’in propaganda videolarında yakalanan ‘casusları’ öldürürken görülüyordu.”
‘Türkiye’de kolayca kalabalığa karışıyorlar’
“Bugüne kadar 2000 ila 4000 Orta Asyalının IŞİD’e katıldığı sanılıyor. Bunların arasında Uygurlar da var, Kazaklar da Kırgızlar, Özbekler, Türkmenler ve Tacikler de.”
“Kırgızistan bir nebze dışarıda tutulursa bu ülkelerin tümünde baskıcı rejimler var. Hepsi fakir ülkeler ve kırsal bölgelerde derin bir muhafazakarlık hakim.”
“Artık militanların ülkelerine dönmeleri son derece zor. Ülkeleri sınırları kapatmış durumda.”
“Ancak Türkiye’ye kolayca kalabalığa karışabiliyorlar. Tacikler hariç hepsinin dili Türkçe’ye yakın.”
‘Orta Asyalılar en özel IŞİD birlikleri’
“İngiltere’deki King College Üniversitesi’nden cihatçı propaganda takibi yapan Charlie Winter, Orta Asyalı militanların IŞİD içerisinde en özel birlikler olarak görüldüğünü söylüyor ve intihar saldırılarını da çoğunlukla bu ülkelerden gelen militanların gerçekleştirdiğini ifade ediyor.”
“1991’de Sovyetler Birliği’nin çöküşüyle bağımsızlığını ilan eden Orta Asya ülkelerinde bölgede yeniden etki kurmak isteyen Rusya ile baskıcı rejimlere üçüncü bir alternatif olarak İslam yükselişe geçmişti.”
“Gulf State Analytics araştırma şirketinden Theodore Karashik, IŞİD’in Orta Asya konusunda ciddi bir stratejisi olduğunu düşünüyor ve “Türkiye’deki istikrarsızlığı artırıp Orta Asya’da daha fazla destek çekmeye çalışıyorlar. Bu bir militan devşirme girişimi” diyor.”
