Vergi uyumu, şirketler için yalnızca yasal yükümlülüklerin yerine getirildiği bir süreç olmaktan çıkıp operasyonel dayanıklılığı ve büyüme stratejilerini doğrudan etkileyen kritik bir alana dönüşüyor. Vergi ve uyum çözümleri sağlayıcısı Sovos’un Studio by Informa TechTarget iş birliğiyle finans, üretim ve perakende sektörlerinden 300 üst düzey finans yöneticisiyle yaptığı araştırma, şirketlerin en büyük uyum riskinin “değişim hızına ayak uydurabilmek” olduğunu ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 44’ü mevzuat değişikliklerinin etkin şekilde yönetilemeyecek kadar hızlı ilerlediğini belirtiyor.
Verginin dijital dönüşümü hız kazandı
Dünya genelinde verginin dijital dönüşümü belirgin şekilde hızlanıyor. Türkiye gibi e-belge süreçlerinde önemli aşama kaydetmiş ülkeler de, son yıllarda dijital dönüşüme ağırlık veren Avrupa ülkeleri de teknolojiyle şeffaflık ve düzen arayışını artırıyor. Uyumun nasıl yönetildiği önem kazandıkça finans profesyonellerinin üzerindeki baskı da artıyor.
Direktör ve üzeri seviyedeki 300 finans liderinin katıldığı araştırmanın öne çıkan bulguları şöyle:
- Katılımcıların yüzde 58’i yerel ve küresel vergi uyumu zorunluluklarını şirketleri için karmaşık buluyor.
- Yüzde 44’ü bu değişimlerin artık etkin şekilde yönetilemeyecek kadar hızlı gerçekleştiğini söylüyor.
- Yüzde 61’i önümüzdeki yıllardaki en büyük uyum riskini “kamu otoritelerinin yeni zorunlulukları” ve “mevzuat değişikliklerinin hızı” olarak görüyor.
Yapay zeka destekli vergi denetimine dair Türkiye’deki gelişmeleri KURGAN nedir? başlıklı yazımızda ele almıştık.
Vergi uyumunda entegrasyon hala en büyük sorunlardan biri
Araştırma, şirketlerin değişime uyum sağlamak için teknoloji yatırımlarını hızlandırdığını gösteriyor. Katılımcıların yarısından fazlası gelecek mali yılın öncelikleri arasında daha güçlü bir risk yönetimi planını sayarken, yüzde 39’u yapay zeka destekli vergi uyum çözümlerini değerlendirmeyi veya uygulamayı, yüzde 36’sı ise vergi planlamasını iş stratejisinin daha merkezi bir parçası haline getirmeyi hedefliyor.
Buna karşın teknoloji tarafındaki temel sorunlar sürüyor. Katılımcıların yüzde 43’ü mevcut muhasebe ve ERP sistemleriyle sorunsuz çalışan doğru platformu seçmeyi en büyük zorluk olarak görüyor. Sistemlerini daha az sayıda platform altında toplayabildiğini söyleyenlerin oranı ise yalnızca yüzde 38.
Yapay zekaya ilgi yüksek, güvenlik kaygıları da
Finans liderleri yapay zekayı vergi uyumunun geleceğinde önemli bir araç olarak görüyor. Katılımcıların yüzde 81’i yapay zekanın en büyük katkısının vergi uyumuna ilişkin daha doğru içgörüler sunması olduğunu, yüzde 58’i ise bu teknolojilerin daha sağlıklı büyüme kararlarına katkı sağlayacağını düşünüyor. Ancak çekinceler de devam ediyor: Katılımcıların yüzde 86’sı veri güvenliği ve gizliliğini en önemli endişe olarak gösteriyor. Araştırma, teknoloji yatırımlarından elde edilen değerin güçlü veri yönetimi ve sağlam bir altyapıyla doğrudan ilişkili olduğuna işaret ediyor.
“Yapay zeka ancak sağlam bir temel üzerinde değer yaratabilir”
Sovos EMEA Bölgesinden Sorumlu Satış Başkan Yardımcısı Elçim Sirek, şirketlerin bugünkü en büyük zorluğunun yalnızca yeni regülasyonlara uyum sağlamak değil, bunu sürdürülebilir bir teknoloji altyapısıyla yapabilmek olduğunu belirtiyor. Sirek, “Yapay zeka güçlü bir teknoloji olsa da tek başına çözüm değil. Ancak doğru veri, entegre sistemler ve sağlam süreçler üzerine inşa edildiğinde gerçek değer yaratabilir” diyor.
Sık sorulan sorular
Vergi uyumu neden zorlaşıyor?
Araştırmaya göre mevzuat değişikliklerinin hızı ve kamu otoritelerinin yeni zorunlulukları en büyük risk olarak görülüyor. Katılımcıların yüzde 44’ü değişimlerin etkin şekilde yönetilemeyecek kadar hızlı olduğunu söylüyor.
Şirketler vergi uyumunda hangi teknolojik sorunları yaşıyor?
En büyük zorluk, mevcut muhasebe ve ERP sistemleriyle uyumlu çalışan doğru platformu seçmek. Katılımcıların yalnızca yüzde 38’i sistemlerini daha az platformda toplayabildiğini belirtiyor.
Yapay zeka vergi uyumunda nasıl kullanılıyor?
Katılımcıların yüzde 39’u yapay zeka destekli vergi uyum çözümlerini değerlendiriyor ya da uyguluyor. Yüzde 81’i yapay zekanın daha doğru içgörüler sunacağını düşünüyor.
Yapay zeka kullanımında en büyük endişe nedir?
Katılımcıların yüzde 86’sı veri güvenliği ve gizliliğini en önemli endişe alanı olarak gösteriyor.
