Yumurta dondurma, anne olma yaşının eğitim, kariyer ya da ekonomik nedenlerle çoğunlukla 35’in üzerine çıktığı bugün giderek daha fazla kadının araştırdığı bir doğurganlığı koruma yöntemi. Yaş ilerledikçe doğurganlık kapasitesi azaldığı için zamanlama belirleyici oluyor. Acıbadem Altunizade Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Belgin Selam, “Bu işlemin 35 yaşından önce yaptırılması yumurta sayısı ve kalitesi açısından önem taşıyor çünkü yaş ilerledikçe elde edilen yumurta sayısı azalıyor ve hamilelik şansı düşüyor” diyor.
Prof. Dr. Selam, yumurta dondurma hakkında bilinmesi gereken 5 önemli noktayı anlattı.
1. Vitrifikasyon tekniği kaliteyi artırıyor
Dondurulmuş yumurtalarla ilk canlı doğum 1986 yılında gerçekleşti. İlk yıllarda yavaş dondurma tekniği kullanılırken bugün yumurtalar vitrifikasyon adı verilen yüksek hızlı dondurma tekniğiyle -196 °C’de sıvı azot tanklarında saklanıyor. Prof. Dr. Selam, “Vitrifikasyon tekniği ile ilk canlı doğum 1999 yılında gerçekleşti. Teknoloji ve tıptaki gelişmeler ile tüp bebek tedavisinde çözülen vitrifiye embriyoların gebelik oranlarının taze embriyolar ile aynı olduğu izlenmektedir” diyor.
2. 36 yaş ve üzerinde başarı oranı azalıyor
Kadınlarda yaşla birlikte yumurta sayısı ve kalitesi azalırken anomali oranları artıyor. Prof. Dr. Selam, “ESHRE Etik ve Hukuk Birimi planlanmış yumurta dondurma işleminin 35 yaş öncesinde yapılmasını, 38 yaş sonrasında uygulanmamasını önermektedir. 38 yaş, klinik gebelik için eşik değeri olarak izlenmektedir. Türkiye’de yumurta dondurma için yaş olarak üst veya alt sınır bulunmamaktadır” diyor.
3. Yumurta dondurmada 40’lı yaşlarla şans iyice azalıyor
Mümkün olduğunca çok sayıda olgun yumurta dondurulması tercih ediliyor. Prof. Dr. Selam’ın aktardığına göre bir canlı doğum olasılığının yüzde 70 olması için 35 yaşında en az 10 olgun yumurta gerekirken 40 yaşında yaklaşık 35 olgun yumurta gerekiyor. “Dondurulmuş ve çözülmüş bir yumurtadan canlı doğum oranı 30-34 yaşta yüzde 8,2, 35-37 yaşta yüzde 7,3, 38-40 yaşta yüzde 4,5, 41-42 yaşta ise yüzde 2,5 olarak rapor edilmektedir.”
4. Yumurtalar 5 yıl saklanabiliyor
Türkiye’deki düzenlemeye göre kemoterapi ve radyoterapi gibi yumurtalıklara zarar veren tedaviler ya da yumurtalıkların alınmasını gerektiren ameliyatlar öncesinde yumurta dondurulabiliyor. Düşük yumurtalık rezervi olup henüz doğum yapmamış kadınlar ve ailesinde erken menopoz öyküsü bulunanlar da bu haktan yararlanabiliyor. Dondurulan yumurtalar merkezlerde 5 yıl saklanıyor; daha uzun süre saklanması Sağlık Bakanlığı’nın iznine bağlı ve talebin devam ettiğini belirten imzalı bir dilekçeyle başvuru yapılıyor.
5. Süreç ortalama 2 haftada tamamlanıyor
Prof. Dr. Selam yumurta dondurma sürecini şöyle özetliyor: “Yumurtaların gelişmesi için adetin ilk günlerinde hormon tedavisi başlanıp, yumurtalıkların cevabına göre hormon iğnelerine 10-12 gün devam edilir. İğneden 34-36 saat sonra, anesteziyle, yumurtalar ultrasonografi eşliğinde toplanır. Uygun gelişim gösteren, olgun yumurtalar hızlı soğutmanın uygulandığı vitrifikasyon yöntemi ile dondurulur ve sıvı nitrojen tanklarında saklanır. Gebelik planlandığında bu yumurtalar çözülerek uygun spermle birleştirilip embriyo elde edilebilir ve kadın rahmine transfer edilebilir.” İşlemin genel aşamalarını yumurta dondurma işlemi nedir yazımızda da bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Yumurta dondurma için en uygun yaş kaç?
Prof. Dr. Belgin Selam’a göre 35 yaşından önce yapılması öneriliyor; ESHRE 38 yaş sonrasında planlı yumurta dondurmayı önermiyor.
Kaç yumurta dondurmak gerekir?
Yüzde 70 canlı doğum olasılığı için 35 yaşında en az 10, 40 yaşında yaklaşık 35 olgun yumurta gerekiyor.
Dondurulan yumurtalar ne kadar saklanır?
Türkiye’de 5 yıl saklanabiliyor; daha uzun süre için Sağlık Bakanlığı’ndan izin alınması gerekiyor.
Yumurta dondurma süreci ne kadar sürer?
Hormon tedavisi ve yumurta toplama dahil süreç ortalama 2 haftada tamamlanıyor.
