Karpal tünel sendromu özellikle el ve parmaklarda uyuşmayla kendini gösteriyor ve gece uykudan uyandıran uyuşma hastalığın en tipik bulgularından biri. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Demiroğlu, teknolojik cihazların ergonomiden uzak kullanımının riski artırabildiğini belirterek “‘Elim özellikle parmaklarımda uyuşma var, bu telefon/bilgisayar kullanımımda veya kullanımdan sonra gerçekleşiyor’ diyen her erişkin hastada karpal tünelden şüphelenilmeli” diyor.
Prof. Dr. Demiroğlu; diyabet, tiroid ve bazı romatizmal hastalıkların yanı sıra gebeliğin de karpal tünel sendromuyla ilişkili olabileceğini, ileri vakalarda kas kaybını önlemek için cerrahinin zamanında yapılması gerektiğini vurguluyor.
Karpal tünel sendromunda en tipik bulgu parmaklarda uyuşma
Karpal tünel sendromu, median sinirin el bileği hizasında sıkışmasıyla ortaya çıkan bir tablo. Prof. Dr. Demiroğlu, “Sadece elde olan uyuşma başparmak, işaret parmağı ve orta parmakta görülüyorsa tablo bu teşhise klinik olarak daha yakındır” diyor.
Gün içinde yoğun parmak kullanımı gerektiren işlere el bileğinin uygunsuz pozisyonu da eklendiğinde ortaya çıkan uyuşma bir alarm işareti. Demiroğlu’na göre gece yarısı uyanıp el ve parmaklarda fark edilen uyuşma en tipik bulgu ve uyuşmaya ağrı da eşlik edebiliyor. Karpal tünele karşı alınabilecek önlemler için karpal tünel sendromuna karşı 7 öneri yazımıza da göz atabilirsiniz.
Ergonomik olmayan teknoloji kullanımı riski artırıyor
Prof. Dr. Demiroğlu, “20 yaştan itibaren her yaşta görülebilir. Kişide bulunan diyabet, tiroid ve bazı romatizmal hastalıklar görülme sıklığını arttırabilir. Teknolojik cihazların kullanımında ergonomiden uzaklaşmanın bu hastalığı arttırdığını söyleyebiliriz” diyor.
Karpal tünel sendromuna kadınlarda daha sık rastlandığını belirten Demiroğlu bunun olası nedenlerini şöyle sıralıyor: “Bunun muhtemel nedenleri arasında; karpal tünel kapasitesinin erkeklere göre azlığı, gebelik gibi hormonal değişikliklerin erkeklerde görülmemesi, sinovit benzeri durumların kadınlarda daha sık olması yatıyor olabilir.”
Tedavinin gecikmesi kas erimesini kalıcı hale getirebilir
Prof. Dr. Demiroğlu, “Sinirdeki tuzaklanmaya sinirin tahammülü bir dereceden sonra elde güç kaybını meydana getirebileceğinden teşhis/tedavi yönetimindeki bir ihmal kas erimesini kalıcı hale getirebilir” diyor. Kalıcı kas erimesi olup ağrısı devam eden hastalarda cerrahi tedavi ağrıyı rahatlatmak için düşünülebiliyor.
Tanı ve tedavi nasıl yapılır?
Klinik olarak karpal tünel sendromundan şüphelenilen hastalarda EMG adı verilen bir test yapılıyor. Demiroğlu, “Bu test ile tuzaklanmanın derecesi hakkında fikir sahibi olunur” diyor. Hasta ilk başvurduğunda EMG’nin yanında diyabet, tiroid, romatizmal hastalıklar ve gebelik açısından da sorgulanması ve gerekli tetkiklerin yapılması gerekiyor. TOTBİD Dergisi’nde yayımlanan derlemede de karpal tünel sendromunun tanı ve tedavi yaklaşımları ayrıntılı olarak ele alınıyor.
Prof. Dr. Demiroğlu tedavi yaklaşımını şöyle özetliyor: “Ek hastalık varsa dahiliye endokrin, romatoloji ya da kadın doğuma yönlendirilmeli. Ek hastalık yoksa erken dönemde el bileği ateli kısa süreli takip, EMG kontrolü; orta derece tuzaklanmalarda gece ağrı ile uyanıyorsa cerrahi tedavi ve ileri derece tuzaklanmalarda kas kaybını engellemek için en uygun zamanda cerrahi tedavi önerilir. Herhangi bir nedenle cerrahi gereken ve kabul etmeyen hastalar fizik tedavi ya da nöroloji uzmanına yönlendirilir.”
El bileğini ergonomik kullanın, molaları ihmal etmeyin
Demiroğlu sözlerini şöyle tamamlıyor: “Günlük hayatta yapılan bazı alışkanlıkların karpal tünel sendromu riskini artırdığı biliniyor. El ve el bileğinin hayatımıza ne kadar değer kattığını ve hayatımızı kolaylaştırdığını unutmayıp onu en ergonomik şekilde kullanmalıyız. Biliyoruz ki el bileği bükülü olduğu (ileri/geri) pozisyonda, zorlamalı hareketlerde karpal tünel basıncı çok artıyor. Uzun soluklu yetişmesi gereken işlerde ergonomiye ve saat başı 5-10 dakikalık araları ihmal etmeyelim.”
Sık sorulan sorular
Karpal tünel sendromunun ilk belirtisi nedir?
En tipik bulgu, özellikle başparmak, işaret ve orta parmakta görülen ve geceleri uykudan uyandıran uyuşma. Uyuşmaya ağrı da eşlik edebiliyor.
Telefon ve bilgisayar kullanımı karpal tünele yol açar mı?
Prof. Dr. Demiroğlu’na göre teknolojik cihazların ergonomiden uzak kullanımı riski artırıyor. El bileğinin bükülü pozisyonda zorlanması karpal tünel basıncını yükseltiyor.
Karpal tünel sendromu kimlerde daha sık görülür?
Kadınlarda daha sık görülüyor. Diyabet, tiroid hastalıkları, bazı romatizmal hastalıklar ve gebelik de riskle ilişkili olabiliyor.
Karpal tünelde ameliyat ne zaman gerekir?
Orta derece sıkışmada gece ağrıyla uyanma varsa, ileri derece sıkışmada ise kas kaybını önlemek için en uygun zamanda cerrahi öneriliyor. Erken dönemde atel ve takip yeterli olabiliyor.
